Kış aylarında çadır kiralarken ısıtma nasıl planlanır, yan brandalar ve zemin neden önemlidir, kar ve rüzgâra karşı hangi önlemler alınır? Soğuk havada kurulum yapan ekibin notları.
Çadır yalnızca yaz işi sanılır. Oysa kasımdan marta kadar açılış törenleri, yılbaşı etkinlikleri, bayi toplantıları, şantiye temel atmaları ve kış düğünleri için sürekli çadır kuruyoruz. Kışın çadır kiralama mümkündür ve doğru kurulduğunda içeride ceketle oturulur. Yanlış kurulduğunda ise konuklar yarım saat sonra arabalarına döner. Aradaki fark dört şeyde saklıdır: ısıtma, cephe, zemin ve hava koşullarına karşı alınan önlem.
Isıtma: Cihaz türü ve kapasite
PVC çadır örtüsü rüzgârı ve yağmuru keser ama ısıyı tutmaz. İçerideki sıcaklığı ısıtıcılar sürekli çalışarak korur. Bu yüzden kapasite hesabı çadırın yalnızca taban alanına göre değil, hacmine göre yapılır. Yan yüksekliği 4 metre olan bir çadırın ısıtılacak havası, 2,6 metrelik çadırdan çok daha fazladır.
Sahada kullandığımız üç tip cihaz var:
- Kanallı sıcak hava üreteçleri: Cihaz çadırın dışında durur, mazot ya da doğal gazla çalışır, yanma gazını bacadan dışarı atar ve yalnızca temiz sıcak havayı esnek kanalla içeri üfler. Büyük çadırlar için doğru çözüm budur. İçeride koku, is ve gürültü olmaz.
- Elektrikli fanlı ısıtıcılar: Küçük çadırlarda ve pagodalarda iş görür. Sessiz ve temizdir ama güçlü bir elektrik altyapısı ister.
- Şemsiye tipi ve infrared ısıtıcılar: Yan cepheleri açık kokteyl alanlarında, giriş çadırında, sigara içme alanında bölgesel ısıtma sağlar. Kapalı bir çadırı tek başına ısıtmaz.
Egzozunu içeriye veren mazotlu ısıtıcılar kapalı çadırda kullanılmaz. Hem koku yapar hem de güvenli değildir. Teklif alırken ısıtıcının dolaylı yanmalı ve bacalı olduğunu sorun.
Isıtıcılar konuklar gelmeden en az bir buçuk iki saat önce çalıştırılır. Soğuk bir çadırı dolu hâldeyken ısıtmaya çalışmak işe yaramaz; masa, sandalye ve zemin de ısınmalıdır. Uzun süren etkinliklerde yakıt ikmali için bir görevlimiz alanda kalır.
Yan brandalar ve kapılar
Yazın yanları açık kurduğumuz çadırlar kışın dört yandan kapatılır. Yan brandalar alt profil rayına geçirilir ve yere kadar gergin iner; alttan rüzgâr girmemesi için zemine yakın kısımda etek bırakılır ya da platformla birleştirilir. Brandaların birbirine geçtiği dikiş yerleri de kontrol edilir, çünkü ısı en çok buralardan kaçar.
Kapı konusu çoğu zaman atlanır. Fermuarlı branda kapı yazın yeter, kışın yetmez. Her giren çıkan fermuarı açık bırakır ve içeriye soğuk dolar. Kış kurulumlarında şunları öneririz:
- Çift kanatlı cam ya da sert panel kapı
- Ana girişin önüne küçük bir karşılama çadırı; bu bölüm rüzgârlık görevi görür, dış kapı ile iç kapı aynı anda açık kalmaz
- Servis girişini ana girişten ayrı ve mutfak çadırına bağlı kurmak
Sert panelli ya da cam cepheli çadırlar branda cepheye göre ısıyı daha iyi tutar ve rüzgârda ses yapmaz. Bütçe uygunsa en azından rüzgârın hâkim olduğu cephede sert panel kullanmak fark yaratır. Seçenekleri etkinlik çadırı kiralama sayfamızda bulabilirsiniz.
Zemin: Soğuk ayaktan gelir
Kış çadırında en çok şikâyet edilen şey üşüyen ayaklardır. Hava sıcaklığı yeterli olsa bile çıplak beton ya da ıslak çim üzerinde oturan konuk üşür. Sıcak hava yükselir, zemin seviyesi hep en soğuk yer olarak kalır.
Çözüm, zemini yerden ayırmaktır. Ahşap platform sistemi zeminle taban arasında bir hava boşluğu bırakır, üzerine serilen halı da ikinci bir yalıtım katmanı olur. Yağmur suyu platformun altından akar gider, içeri girmez. Çim ve toprak zeminde kış aylarında platformsuz kurulum yapmayı önermeyiz; iki saat içinde zemin çamura döner. Seçenekleri çadır zemin kaplama sayfasında ayrıntılı anlattık.
Beton ve asfalt zeminde bütçe kısıtlıysa en azından kalın halı serilmesini ve su gelebilecek kenarların kontrol edilmesini isteriz. Alanın eğimi çadıra doğruysa yağmur suyu içeri yürür; bunu keşifte görür, gerekirse çadırın yerini birkaç metre kaydırırız.
Kar yükü
Etkinlik çadırları kalıcı binalar gibi yüksek kar yükü taşıyacak şekilde tasarlanmaz. Çatı eğimi ve gergin örtü karın kaymasına yardım eder, ama yoğun ve ıslak kar birikirse örtüye ve profillere ciddi yük biner. Kar beklenen bölgelerde şu kuralları uygularız:
- Kar yağışı sırasında ısıtma kapatılmaz. İçerisi ılık tutulduğunda çatıya düşen kar erir ve akar.
- Uzun süreli kurulumlarda gece de ısıtma düşük ayarda çalışır ya da alanda nöbetçi bulunur.
- Biriken kar, içeriden örtüye yumuşak bir araçla hafifçe vurularak ya da dışarıdan uzun saplı kar sıyırıcıyla temizlenir. Sivri ve sert aletler örtüyü yırtar.
- Yoğun kar yağışı uyarısı varsa ve çadır boşsa, kullanım ertelenir.
Çadırların yan yana kurulduğu yerlerde aradaki vadi kar tutar. Kışın birleşik pagoda kurulumlarında bu noktalara özellikle bakarız.
Rüzgâr ve sabitleme
Kış fırtınaları yaz rüzgârına benzemez. Sabitleme, üreticinin statik hesabında belirtilen değerlere göre yapılır ve kışın bu konuda hiçbir kısaltmaya gitmeyiz. Toprak zeminde her ayağa çelik kazıklar çakılır; yağıştan yumuşamış toprakta kazık boyu ve adedi artırılır. Sert zeminde beton ağırlık ya da zemine dübelli ankraj kullanılır.
Fırtına uyarısı geldiğinde yapılacaklar baştan konuşulmalıdır. Tüm yan brandalar ve kapılar kapatılır, çünkü içine rüzgâr dolan çadır yelken gibi davranır. Üreticinin izin verdiği rüzgâr hızının üzerinde çadır boşaltılır. Bu kararı vermek hoş değildir ama pazarlık konusu da değildir. Sözleşmede fırtına durumunda sürecin nasıl işleyeceğinin yazılı olmasını tavsiye ederiz.
Elektrik ve aydınlatma
Kışın hava erken kararır, kurulum ve söküm de çoğu zaman karanlıkta biter. Etkinlik saatinden bağımsız olarak çadırın içinde ve girişinde yeterli aydınlatma planlanmalıdır. Isıtıcı fanları, aydınlatma, ses sistemi ve catering ekipmanı aynı hattan beslenirse sigorta atar. Güç ihtiyacını cihaz cihaz toplar, mekânın panosu yetmiyorsa jeneratör öneririz. Dışarıda kalan kablo bağlantıları ıslak zeminden yükseltilir ve su geçirmez kutulara alınır.
Kış kurulumu için kontrol listesi
- Isıtıcılar dolaylı yanmalı ve bacalı mı, kapasite çadır hacmine göre mi hesaplandı
- Yakıt ikmalini kim yapacak, etkinlik boyunca alanda teknik görevli olacak mı
- Yan cepheler tamamen kapalı mı, kapı sert panel ya da cam mı
- Girişte rüzgârlık görevi görecek bir ön çadır var mı
- Zemin platformla yükseltildi mi, üzerine halı serildi mi
- Alanın eğimi ve yağmur suyunun akış yönü kontrol edildi mi
- Sabitleme zemine uygun mu; kazık ya da ağırlık miktarı kış koşullarına göre mi belirlendi
- Kar ve fırtına durumunda kimin ne yapacağı yazılı mı
- Elektrik gücü yeterli mi, jeneratör gerekiyor mu
Kış aylarında planladığınız etkinlik için tarih, konum ve kişi sayısını teklif formundan iletin; ısıtma kapasitesini ve zemin önerisini hesaba katarak dönüş yapalım. Aklınıza takılan teknik bir konu varsa iletişim sayfasındaki numaradan doğrudan kurulum ekibimizle de konuşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kışın çadırda etkinlik yapılır mı, içerisi yeterince ısınır mı?
Yapılır. Yan cepheleri kapalı, zemini platform ve halıyla kaplanmış, kapasitesi hacme göre hesaplanmış kanallı ısıtıcılarla donatılmış bir çadırda dışarısı sıfırın altındayken bile rahat oturulur. Isıtıcıların konuklar gelmeden bir buçuk iki saat önce çalıştırılması gerekir.
Çadırda hangi ısıtıcı kullanılmalı?
Büyük ve kapalı çadırlarda dışarıda duran, yanma gazını bacadan atan ve içeriye yalnızca temiz sıcak hava üfleyen kanallı ısıtıcılar kullanılmalıdır. Küçük çadırlarda elektrikli ısıtıcı yeterli olur. Egzozunu içeri veren mazotlu cihazlar kapalı çadırda kullanılmamalıdır.
Kar yağarsa çadır çöker mi?
Doğru yönetilirse hayır. Isıtma açık tutulduğunda çatıya düşen kar eriyerek akar. Uzun süreli kurulumlarda biriken kar düzenli olarak temizlenir. Etkinlik çadırları yüksek kar yükü için tasarlanmadığından, yoğun yağışta çadırın ısıtmasız ve gözetimsiz bırakılmaması gerekir.
Kış kurulumunda zemin kaplama zorunlu mu?
Çim ve toprak zeminde pratikte zorunludur; yağışla birlikte zemin çamurlaşır ve soğuk doğrudan ayaklara gelir. Beton ya da asfaltta platform şart değildir ama en azından halı serilmesini öneririz. Platform hem ısı yalıtımı sağlar hem de yağmur suyunu altından geçirir.